Bandırma’da Kapalı Mekânlarda Sigara: Yasak Var, Uygulama Nerede?

Bandırma’da son dönemde sıkça karşılaştığımız bir manzara var: Kapalı alanlarda sigara içilmeye devam ediliyor. Sivil toplum kuruluşlarının (STK) toplantı odalarında, ofislerde, kahvehanelerde… Üstelik defalarca “Lütfen kapalı ortamda sigara içmeyin” uyarısına rağmen.

Oysa mesele bir tercih değil, açık bir hukuk ve halk sağlığı konusudur. 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun çok nettir: Kapalı alanlarda sigara içmek yasaktır. Ofisler, dernek binaları, kahvehaneler ve benzeri tüm kapalı mekânlar bu kapsamın içindedir. “Sigara içme odası” adı altında oluşturulan alanlar dahi, eğer kapalı mekân tanımına giriyorsa yasaya aykırıdır.

Peki Neden Hâlâ İçiliyor?

Bu sorunun iki boyutu var: bağımlılık ve denetim.

Sigara bağımlılığı, yalnızca bir alışkanlık değil; güçlü bir nikotin bağımlılığıdır. Kişi çoğu zaman bunun sosyal bir tercih olduğunu düşünür; oysa nikotin, beynin ödül mekanizmasını etkileyen güçlü bir maddedir. Bu yüzden bazı insanlar uyarıya rağmen içmeye devam eder. Ancak bağımlılık, başkasının sağlığını ihlal etme hakkı vermez.

İkinci boyut ise uygulama eksikliği. Yasak var; fakat denetim yetersiz olduğunda kural kağıt üzerinde kalıyor. Bir STK’da beş kez uyarı yapmanıza rağmen sigara içilmeye devam ediliyorsa, burada bireysel hassasiyetten çok kurumsal sorumluluk sorgulanmalıdır. STK’lar topluma örnek olması gereken yapılardır. Toplum sağlığına aykırı bir davranışın buralarda normalleşmesi düşündürücüdür.

Pasif İçicilik: Görmezden Gelinen Tehlike

Kapalı ortamda içilen sigara sadece içeni etkilemez. Orada bulunan herkes pasif içici olur. Çocuklar, kronik hastalar, sigarayı bırakmaya çalışanlar… Kimsenin temiz hava hakkı, bir başkasının bağımlılığına feda edilemez.

Kahvehaneler “alışılmış” mekânlar olabilir. Ofislerde “abi bir tane içiyorum” denilebilir. Ama yasa alışkanlığa göre şekillenmez; halk sağlığına göre şekillenir.

Yetkililere Çağrı

Denetimler artırılmalıdır. Uyarılar ciddiye alınmalıdır. İdari yaptırımlar uygulanmalıdır. Çünkü kuralsızlık, yaptırımsızlıkla beslenir.

Bandırma küçük bir yer olabilir; ama sağlığımız küçük bir mesele değildir. Yasa varsa uygulanmalıdır. Aksi halde sigara içmeyenlerin hakkı sistematik biçimde ihlal edilmeye devam eder.

Temiz hava bir lütuf değil, haktır. Ve haklar hatırlatıldıkça değil, korundukça anlam kazanır.

Türker Yeşil