Konuya bir yaşanmış olayı anlatarak girmek istedim.
Yıllar önceydi… 1950'li ya da 1960'lı yıllar olabilir. Çanakkale'nin Biga ilçesine bağlı Gümüşçay beldesinde eski adıyla Dime Toka yaşanan bir hikâye bu. Rahmetli anneannem, biz küçükken sık sık anlatırdı.
Bizim köyde Rumlar yaşardı, derdi. Ramazan ayı geldiğinde, Müslüman komşularına ayıp olmasın, oruç tutanların canı çekmesin diye sokak ortasında ne sigara içerlerdi ne de bir şey yerlerdi. Evlerinde yemek yeseler bile perdelerini çeker, "Kimse bizi görmesin" diye hassasiyet gösterirlerdi. Kimse onlardan bunu istememişti. Ne bir yasa vardı ne de bir zorunluluk. Sadece karşısındakine duyulan saygı vardı.
Şimdi dönüp bugüne bakıyorum.
Ramazan ayındayız ama sokaklara bakınca sanki sıradan bir gün… Herkesin elinde sigara. Kapalı alanlarda bile rahatça içiliyor. Sokaklarda simitler, dönerler, kokoreçler, tostlar… Seyyar satıcıların önü dolu. İnsanlar telaş içinde, sanki oruç ayı değil de bir festival günü yaşıyoruz. Maşallah, tıkınma yarışı var adeta.
Elbette; hasta olabilirsiniz, ilaç kullanıyor olabilirsiniz, yaşınız ilerlemiş olabilir. Kimse bunlara söz söylemiyor. Oruç tutmak ibadettir, gücü yetene farzdır. Ama mesele oruç tutup tutmamak değil, mesele saygı.
Bir ay… Sadece bir ay. Oruç tutan insanların gözüne sokar gibi yemek yemek, sigara içmek zorunda mıyız? Biraz daha dikkatli olamaz mıyız? Biraz daha empati kuramaz mıyız?
Ramazan ayı, sadece aç kalma ayı değildir. Sabır ayıdır, edep ayıdır, hoşgörü ayıdır. Paylaşmanın, anlamanın, karşısındakini incitmemenin ayıdır. Eskiden bunu farklı inançlardan insanlar bile başarabiliyordu.
Bugün ise aynı inancı paylaştığımız insanlar arasında bu hassasiyet giderek kayboluyor. Asıl düşündürücü olan da bu.
Ramazan ayı bitecek. Sonra isteyen tıka basa yiyebilir, paket paket sigara içebilir. Kimse karışmaz. Ama gelin, bu mübarek ayda oruç tutan Müslümanlara biraz daha saygılı olalım.
İnanın, bu kimseye bir şey kaybettirmez.
Ama çok şey kazandırır.